Certificaat vs bewijsdossier voor artikel 4: wat toont welk bewijs?

Artikel 4 van de EU AI Act geldt sinds 2 februari 2025 en vraagt dat organisaties zorgen voor een voldoende niveau van AI-geletterdheid bij mensen die met AI-systemen werken. Er staat geen specifieke boete op dit artikel, maar de verwachting is er wel: klanten, auditors, ondernemingsraden en toezichthouders vragen steeds vaker hoe je die geletterdheid hebt geregeld. De Digital Omnibus is formeel aangenomen maar nog niet gepubliceerd; de aangenomen tekst wijzigt artikel 4 in een plicht om maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen. Tot inwerkingtreding blijft de huidige tekst gelden. De praktische vraag verschuift daarmee van hebben we training gedaan naar kunnen we laten zien dat de training paste bij rol en risico.

Een presentielijst bewijst alleen aanwezigheid: iemand zat in de zaal of klikte een e-learning door. Een los certificaat is sterker, want het bewijst dat iemand op een bepaald moment een toets haalde. Wat beide missen is context: welke rol had deze persoon, welke AI-systemen gebruikt die rol, waarom paste juist deze training daarbij en is begrip getoetst op scenario's uit dat werk. Een bewijsdossier per rol legt precies die keten vast en houdt hem bij door de tijd. Voor een reviewer is dat het verschil tussen een stapel losse documenten en een verhaal dat klopt: van AI-gebruik naar risico, naar training, naar getoetst begrip.

Veel rollen gebruiken al AI zonder dat het zo heet. Organisatorische bewijsregistratie koppelt per rol het AI-gebruik aan toegewezen training, toetsing en actualisatie. LearnWize combineert verifieerbare certificaten met een organisatiebreed dossier met records per deelnemer. Geselecteerde bewijswijzigingen en exports vormen een append-only SHA-256-keten. De inhoud is gebaseerd op officiële EU-bronnen en wordt bijgewerkt volgens vooraf vastgelegde update-afspraken.

Wanneer kies je wat? Een presentielijst volstaat alleen als interne registratie naast beter bewijs, niet als bewijs zelf. Een los certificaat is een prima keuze voor een individuele professional die eigen kennis wil aantonen en geen reviewvraag heeft vanuit werkgever, klant of toezichthouder. Een bewijsdossier per rol wordt de logische keuze zodra een organisatie AI gebruikt in gevoelige processen zoals werving, zorg, kredietverlening, onderwijs of publieke dienstverlening, of zodra klanten en auditors om onderbouwing vragen. Opleiders en organisaties kunnen dit afnemen als co-brand of white-label omgeving, of als SCORM 1.2-pakket in het eigen LMS; die pakketten zijn end-to-end getest in Moodle, andere LMS'en hangen af van hun SCORM 1.2-implementatie.