Artikel 4 is veranderd: je mensen hebben een dossier nodig, geen score

Er is op 27 juli 2026 iets veranderd waar de meeste AI-geletterdheidsprogramma's nog niet op zijn bijgesteld. Verordening (EU) 2026/1744 heeft artikel 4 van de EU AI Act herschreven. De plicht bestaat nog, rust nog steeds direct op aanbieders en gebruiksverantwoordelijken. Maar de vorm is verschoven.

De oude tekst legde de uitkomst bij jou: je mensen moesten een niveau halen dat als passend gold. De nieuwe tekst vraagt je maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen, en zegt er uitdrukkelijk bij dat je geen specifiek individueel niveau hoeft te garanderen.

Snel gelezen klinkt dat als minder werk. Goed gelezen verplaatst het de bewijslast van je mensen naar je vastlegging.

Waarom een lichtere plicht lastiger aan te tonen is

Onder de oude formulering kon je in theorie naar een resultaat wijzen. Iemand haalde de toets, dus het niveau was er. Het was een dun argument, maar het was een argument.

Onder de nieuwe formulering is die route dicht. De plicht gaat niet over wat één persoon weet. Hij gaat over wat jij als organisatie hebt gedaan, en of dat paste bij de technische kennis, ervaring, opleiding en training van de betrokkenen, bij de context waarin de systemen worden gebruikt, en bij de mensen op wie die systemen worden toegepast.

Er is geen toets die dat afvinkt. Er is alleen de vastlegging van wat je besloot, voor wie, en waarom.

Wat er in die vastlegging hoort

Vier dingen, in deze volgorde. Sla de eerste over en de rest wordt generiek, en generiek is precies wat de wettekst niet vraagt.

Welke mensen werken met welke systemen. Geen aantallen. Rollen gekoppeld aan de AI-systemen die ze echt aanraken. Een recruiter die AI gebruikt bij voorselectie heeft een andere blootstelling dan een marketeer die teksten genereert, en de maatregel moet dat weerspiegelen.

Wat elke rol moet herkennen. Schrijf het als gedrag, niet als cursusnaam. "Recruiters kunnen uitleggen wanneer AI-gebruik richting een kandidaat kenbaar moet worden gemaakt" is toetsbaar. "Recruiters hebben AI-awareness gevolgd" niet.

Wat je hebt geleverd en wanneer. Leerpad, scenario-oefening, toetsing, datum, resultaat. Dit is het deel dat de meeste organisaties ergens al hebben, meestal verspreid over een LMS-export en een spreadsheet.